HALO FIT / AKADEMIA RUCHU

Witamina D spada zimą. Naukowcy sprawdzili, co zmienia ruch bez wychodzenia na słońce

Bieżnia, rower stacjonarny i dziesięć tygodni regularnych ćwiczeń. Badacze sprawdzili, czy taki program może wpłynąć na zimowe zmiany witaminy D. Wynik dotyczący jej aktywnej formy zwraca uwagę — ale nie oznacza, że trening zastępuje suplementację.

Temat: witamina D i aktywność fizycznaBadanie VitaDEx · publikacja: maj 2025

Jesienią łatwo sprowadzić rozmowę o witaminie D do jednego pytania: jakie krople albo tabletki wybrać? Tymczasem naukowcy postawili inne: co dzieje się w organizmie, gdy człowiek regularnie ćwiczy, choć nie chudnie i nie trenuje na słońcu?

To ciekawy punkt wyjścia także dla osób, które po wakacjach odkładają ruch do następnej wiosny. Zamiast kolejnej obietnicy szybkiej metamorfozy mamy konkretny eksperyment — i ważną różnicę między dwoma wynikami badań krwi.

EKSPERYMENT VITADEX

Ćwiczyli w pomieszczeniu. Masa ciała miała pozostać stabilna

Program trwał dziesięć tygodni i obejmował cztery sesje tygodniowo: dwie na bieżni, dłuższą jazdę na rowerze stacjonarnym oraz rowerowy trening interwałowy. Badano osoby z nadwagą lub otyłością. Uczestnicy nie stosowali suplementów witaminy D, a dodatkowy wydatek energii wyrównywano jedzeniem.

10 tygodniregularnego treningu

4 sesjew tygodniowym programie

Wewnątrzbieżnia i rower stacjonarny

Dlaczego to istotne? Gdy ktoś zaczyna więcej spacerować na zewnątrz i jednocześnie chudnie, trudno oddzielić wpływ treningu od słońca oraz zmiany masy ciała. Tutaj badacze celowo ograniczali te czynniki. Eksperyment prowadzono w chłodnej części roku w Wielkiej Brytanii.

Opis programu: University of Bath ↗

Najważniejszy szczegół: nie każdy „poziom witaminy D” oznacza to samo

Do grup przydzielono 51 osób; badanie ukończyło 41. U ćwiczących utrzymało się stężenie aktywnej formy witaminy D — 1,25(OH)₂D₃. W grupie kontrolnej spadło o około 15%. Różnica zmian między grupami była istotna statystycznie.

Inaczej wyglądał główny oceniany wskaźnik, czyli całkowite 25(OH)D. Jego spadek był liczbowo mniejszy u ćwiczących, ale różnica nie osiągnęła przyjętego progu istotności statystycznej (p = 0,07).

Dwa wskaźniki, dwa różne wnioski
Co oceniano?	Co wykazało badanie?
Aktywną formę: 1,25(OH)₂D₃	Utrzymanie stężenia w grupie ćwiczącej; istotna różnica zmian.
Całkowite 25(OH)D	Sygnał możliwej korzyści, bez istotnej statystycznie różnicy zmian.

To niewielkie badanie, dotyczące określonej grupy i programu. Nie sprawdzano, czy uczestnicy rzadziej chorowali lub doznawali złamań. Nie można więc na tej podstawie obiecywać leczenia niedoboru ani takiego samego efektu po dowolnym spacerze.

Wyniki i ograniczenia: Perkin i współautorzy, „Advanced Science”, 2025 ↗

Czy można zamienić witaminę D na trening?

Nie ma podstaw, żeby na podstawie tego eksperymentu odstawiać zaleconą suplementację. NIH wskazuje, że do oceny zaopatrzenia organizmu w witaminę D służy przede wszystkim 25(OH)D. Aktywna forma jest regulowana inaczej i zwykle nie nadaje się do takiej oceny.

Witamina D uczestniczy między innymi w gospodarce wapniowej, mineralizacji kości i funkcjonowaniu mięśni. Jej nadmiar z suplementów również może szkodzić. Dlatego ani dawki, ani potrzeby leczenia nie warto ustalać na podstawie nagłówka o treningu.

Jeśli masz rozpoznany niedobór, trzymaj się ustalonego postępowania i omów ewentualne zmiany z lekarzem. Ruch może być częścią dbania o zdrowie, a nie zamiennikiem indywidualnych zaleceń.

NIH: witamina D, wskaźniki i bezpieczeństwo ↗

Nie trzeba czekać na spadek wagi, żeby docenić aktywność

W codziennym myśleniu o treningu waga często staje się jedyną oceną postępów. Jeśli liczba na wyświetlaczu stoi w miejscu, pojawia się pytanie: „czy to w ogóle działa?”. To zbyt wąska perspektywa.

WHO wiąże regularną aktywność między innymi z korzyściami dla układu krążenia, zdrowia psychicznego i snu. Dorośli powinni dążyć do 150–300 minut umiarkowanej aktywności aerobowej tygodniowo lub odpowiednika wysiłku intensywnego, a także ćwiczeń wzmacniających mięśnie przynajmniej dwa razy w tygodniu.

To ogólne zalecenia zdrowotne, nie dawka ruchu gwarantująca zmianę poziomu witaminy D. Osoba mało aktywna może zacząć od mniejszej ilości i stopniowo ją zwiększać. WHO podkreśla, że każda aktywność się liczy.

WHO: aktywność fizyczna ↗

OD WIEDZY DO CODZIENNOŚCI

Jesienny plan ruchu powinien mieścić się w Twoim dniu

Najpraktyczniejsze pytanie brzmi: kiedy naprawdę znajdziesz czas na aktywność? Po pracy, przed wieczornym serialem, a może rano, zanim rozpoczną się obowiązki? Wybierz porę, którą możesz powtarzać, zamiast planować wyłącznie idealny tydzień.

Ustal konkretny moment

Zapisz w kalendarzu czas na ruch. Potraktuj go jak zwykły element dnia, z możliwością dostosowania do samopoczucia i obowiązków.

Przygotuj wariant na niepogodę

Jeśli lubisz spacery, zaplanuj również aktywność w domu. Bieżnia może ułatwić marsz wtedy, gdy wyjście na zewnątrz trudno pogodzić z planem dnia.

Wybierz rozwiązanie, z którego będziesz korzystać

Przed zakupem sprawdź miejsce do ćwiczeń, wymiary pasa, poręcz, dopuszczalne obciążenie i sposób przechowywania. Dopasuj sprzęt do swoich potrzeb.

Nie trzeba odtwarzać treningu interwałowego z eksperymentu, aby zacząć organizować własną aktywność. Intensywność dobierz do możliwości; przy chorobach przewlekłych lub wątpliwościach dotyczących wysiłku uzgodnij plan ze specjalistą.

Ruch zostaje w planie także po lecie

Badanie VitaDEx dodaje ciekawy wątek do rozmowy o jesiennej aktywności. Nie daje jednak prostego przelicznika: określona liczba kroków zamiast określonej dawki witaminy.

Praktyczny pomysł jest mniej spektakularny, ale łatwiejszy do zastosowania: zadbaj o regularność, wybierz dostępną formę ruchu i nie uzależniaj całego planu od pogody.

Badania i źródła

Perkin O. i współautorzy

Exercise without Weight Loss Prevents Seasonal Decline in Vitamin D Metabolites: The VitaDEx Randomized Controlled Trial. Advanced Science, 2025. DOI: 10.1002/advs.202416312.

Otwórz źródło ↗

University of Bath

Omówienie programu VitaDEx, 14 maja 2025.

Otwórz źródło ↗

NIH — Office of Dietary Supplements

Vitamin D: Fact Sheet for Health Professionals.

Otwórz źródło ↗

World Health Organization

Physical activity — zalecenia dotyczące aktywności fizycznej.

Otwórz źródło ↗

Materiał edukacyjny na podstawie wskazanych źródeł. Nie zastępuje indywidualnej konsultacji medycznej. Badanie nie dotyczyło sprzętu marki HALO FIT.

HALO FIT / RUCH W DOMU